I Like Groningen
  • Zomer!

    Zomer!

    Het zal je niet ontgaan zijn: Groningen bloeit weer op! Er hangt weer was aan waslijnen buiten, mensen dragen een constante glimlach en de... lees meer

  • Op stap in Groningen stad

    Op stap in Groningen stad

    Op stap in Groningen is een feest, de hele week door! Zonder sluitingstijden kan je op stap tot in de kleine uurtjes.... lees meer

  • Shoppen in Groningen

    Shoppen in Groningen

    Dat Groningen onlangs is uitgeroepen tot Beste Binnenstad van Nederland wekt geen verbazing.... lees meer

  • Zomer!
  • Op stap in Groningen stad
  • Shoppen in Groningen

Wat zegt een naam?

vrijdag 13 april 2012 14:26 door Ria van der Burgt
Wat zegt een naam?
7
+1

Door de stad lopende kun je soms een straatnaam tegenkomen waarbij je je afvraagt "hoe komen ze hierop?" Een voorbeeld voor mij is de Herepoortenmolendrift. Hoe hebben mensen dit ooit als straatnaam kunnen verzinnen? En kon het niet simpeler?


Op de plattegrond van Groningen is te zien dat de stad vrij logisch is opgebouwd. In het midden ligt de Grote Markt. Een duidelijke naam. Daarnaast de Vismarkt. Helder. De Hereweg, dat is van oorsprong de Heirweg, de weg waardoor het leger de stad binnenkwam.


Vanaf de Grote Markt lopen er dan vrij grote straten als radialen van het centrum naar de diepen. De Ebbingestraat en de Gelkingestraat zijn genoemd naar oude belangrijke Groninger families. De Oosterstraat loopt, niet zo logisch misschien, naar het zuiden, maar wel richting de Oosterpoort. Maar waarom heeft de paar honderd meter vanaf de Grote Markt naar de Maagdenbrug ineens drie namen? Waarom heet dit stukje Kreupelstraat, Sint Walburgstraat en Kattenhage. Waarschijnlijk was dit dus vroeger niet één straat, maar nu wel.


Waarom de Maagdenbrug zo heet leerde ik op school. Hier liepen in vroeger tijden de jongedames te paraderen voor soldaten, die verpleegd werden in het Prinsenhof. Deze heren verpoosden in de bijbehorende Prinsentuin en maakten over de muur de knappe jongedames het hof. Omdat het stadsbestuur dit hooglijk ongepast vond, verhoogden ze de muur van de Prinsentuin. Dit is nog steeds te zien.


In de binnenstad verwijzen veel straatnamen naar mensen die in de straat woonden of gildes die daar gevestigd waren. Zo verwijst "Achter de Noorderkuipen" naar de leerlooierijen die hier vroeger zaten en de Pluimerstraat naar poeliersbedrijven aldaar. De Kruitgracht en Kruitlaan herinneren aan het vroegere munitiedepot dat stond op de plek waar nu de Stadsschouwburg staat. Ook zijn er straten die verwijzen naar een herberg die vroeger in de straat te vinden was. Een voorbeeld hiervan is het Engelenpoortje, vermoedelijk genoemd naar de vroegere herberg "De Blauwe Engel". En de Hoedemakersgang? Jawel, die leidde naar een hoedenmakersfabriek.


Als je verder het centrum en dus de oude stad uit gaat, is het duidelijk dat er wijken in één keer zijn gebouwd, waarbij de straatnamen een thema kregen. We hebben een Professorenbuurt, Rivierenbuurt, Hortusbuurt. Er zijn wijken waar de straatnamen naar sterrenstelsels verwijzen of Heerden (oude Groninger boerderijen). Maar soms is daar dan toch weer zo'n oude, historische naam, waarvan je je af kunt vragen waar deze naar verwijst. Zo heb ik me lange tijd afgevraagd of de Korreweg nou vroeger een 'Karrepad' was of dat over deze weg het koren van de ommelanden naar de stad gereden werd.


Gelukkig heeft iemand de moeite genomen om een lijst van Groninger straatnamen, hun ligging en in veel gevallen de betekenis op Wikipedia te zetten. Veel van de informatie voor deze column haalde ik uit deze lijst. Hier kun je lezen dat de Herepoortenmolendrift is genoemd naar de molen op de Heredwinger, waar deze 'drift' heenliep. En dat de Korreweg in vroeger tijden Curreweg heette en vernoemd is naar een oude Groninger familie. Heeft niks te maken met een Karrepad dus...





Facebook
Verken Groningen! grotere kaart